RSS  

پزشكي الكترونيك و بيمارستان مجازي

 امروزه تكنولوژي در تمام شئون زندگي ما رسوخ كرده و راهكارهاي نويني را براي حل مشكلات زندگي قرن بيست و يكمي فراهم كرده است . چيزي كه بيش از هر زمان ديگر احتياج دنياي كنوني ما است ، سرعت در خدمات رساني و كمرنگ تر شدن محدوديت هاي زماني و مكاني است ، كه اين نيز به مدد تكنولوژي هاي نوين ارتباطي در حال تحقق است.

با حل شدن در پروسه جهاني شدن و پيدايش جهاني مجازي به موازات جهان واقعي ، بسياري از قيد وبندها را بايد از پاي انسانها برداشت . ديگروجود  فاصله هاي جغرافيايي طولاني از مركز دليلي موجه براي عدم دسترسي به امكانات نبايد باشد . امروزه با شكل گيري جهان مجازي و ساختارهاي نويني كه اين فضا درون خود شكل داده (  دولت الكترونيك ، شهر الكترونيك ، آموزش الكترونيك و ... ) بسياري از گرفتاري هايي كه در گذشته گريبان گير بشر بود ، قابل رفع شده است .

يكي از اين ساختارهاي نوين ، كه دستاورد مهمي در فضاي مجازي شمرده ميشود ، پزشكي الكترونيكي مي باشد كه امكانات فراواني را در جهت حفظ سلامتي و يا درمان بيماري ها به آدميان ارائه كرده است .

امروز افراد جامعه قادر خواهند بود از دسترسي يكسان به خدمات بهداشتي و پزشكي الكترونيكي به منظور حفظ سلامت خويش بهره‌مند شوند و فرآيند مراقبت‌هاي بهداشتي و درماني خود را به نحو مناسب‌تري اداره كنند.

شكي نيست كه دسترسي به مراقبت‌ها و اطلاعات اوليه پزشكي آن هم بدون محدوده زماني حق ابتدايي و عامه مردم در هر جامعه‌ايست. فناوري اطلاعات و سيستم شبكه نيز براي اين حق ابتدايي راه‌حل‌هايي دارد. بيمارستان‌هاي مجازي، مانند بسياري از واژه‌هاي مجازي ديگر در عصر مجازي پاسخگوي اين نياز ابتدايي خواهند بود.
فراهم‌آوري اطلاعات و نياز‌هاي بهداشتي و پزشكي براي افراد جامعه آن هم در تمام نقاط كاري پر‌هزينه و دشوار است، اما اين در حالي است كه امروز با استفاده از تجهيزات مخابراتي و سيستم‌هاي شبكه‌اي اين مسئله كار دشوار و پر‌هزينه‌اي نيست.

اواخر دهه 1990 عصر تجديد ساختار نظام بهداشت و درمان كشور‌ها بوده است. امروزه استفاده از اينترنت در فعاليت‌هاي پزشكي به سرعت در حال افزايش است، در «پيش‌نويس نهايي بيانيه اصول اجلاس عالي سران جهان درباره جامعه اطلاعاتي» در 9 دسامبر 2003 ميلادي، مواد 2، 25، و 51 به زمينه‌هاي گسترش پزشكي الكترونيكي تخصيص يافت و به توانمندي‌هاي اين حوزه اشارات چشمگيري داشت .

در ماده 2 با عنوان «چالش پيش روي ما»، سخن از مهار توانمندي‌هاي فناوري اطلاعاتي و ارتباطي براي دستيابي به اهداف توسعه‌اي مندرج در «اعلاميه هزاره» مي‌رود، كه مبتني است بر از بين بردن فقر مطلق و گرسنگي، قوت بخشيدن به زنان، كاستن از مرگ‌و‌مير كودكان، بهبود سلامت مادران، مبارزه با ايدز، مالاريا و ديگر بيماري‌ها، و توسعه همكاري جهاني براي رسيدن به توسعه، به منظور دست يافتن به جهاني سرشار از صلح، عدالت، و رفاه.

آنچه در اين ميان مشهود است توجه به دردها و آلام انساني در جهان فقير و كشورهاي در حال ‌توسعه مي‌باشد، كه فناوري اطلاعات براي آنها يك ابزار گران و فراتر از دسترس محسوب مي‌گردد. با توجه به اين مسئله بود كه بيمارستان‌هايي آن هم از نوع مجازي آن.

الگوي اوليه‌ بيمارستان‌هاي مجازي در مورد بيماراني به كار گرفته شد كه نياز به استفاده از خدمات تخصصي بيمارستان داشتند ولي وضعيت آنها طوري بود كه در منزل نيز مي‌توانستند بستري و تحت نظر باشند. اين نوع بيمارستان به دنبال طراحي و بررسي فناوري‌هايي است كه پزشكان مي‌توانند از طريق آنها از خانه و از محيط بيمارستان با بيماران دور از دسترس ارتباط برقرار كنند و پيشرفت بيماري آنها را بررسي كرده و اقدام مناسب را در جهت درمان آنها به عمل آورند.

بيمارستان مجازي در واقع همانند يك سيستم كتابخانه‌ ديجيتالي (DLS)، اطلاعات پزشكي تخصصي را در ارتباط با ارائه‌ مراقبت در اختيار بيماران و ارائه ‌دهندگان مراقبت قرار مي‌دهد. امكان انتخاب سريع و آسان براي بستري در بيمارستان با مراقبت از راه دور در خانه، استفاده‌ آسان از آن و برخورداري از حمايت و پشتيباني آن، امكان دسترسي به طيفي از پزشكان و خدمات آنها از جمله‌ مزاياي بيمارستان‌هاي مجازي هزاره سوم است.
امكان دسترسي به بيمار و كنترل وضعيت وي از بيمارستان، خانه يا هر جاي ديگر امكان دسترسي الكترونيكي به مدارك پزشكي بيماران و اطلاعات پزشكي پزشك عمومي و متخصص از جمله مزاياي ديگر اين بيمارستان براي پزشكان است.

اما در نهايت هدف بيمارستان مجازي ايجاد شبكه‌ خدمات مشاوره اينترنتي به طور گسترده در سراسر جهان است.

بيمارستان مجازي و بهداشت الكترونيكي در ايران

اما ديدگاه ملي در باره بهداشت و الكترونيكي بر پايه طرح تكفا در 15 تير 1382 به طور رسمي موجوديت يافت تا در قالب طرحي به نام تكفاب در خدمت بهداشت و سلامت ايراني باشد.

هدف اصلي اين طرح، برقراري ارتباط بين‌ ارائه خدمات بهداشتي با قابليت‌هاي فناوري جديد بود. هسته اصلي راهبرد طرح اين بود كه كنترل بيشتري بر فرايند مديريت منابع، مديريت اجرايي و تحويل اطلاعات، و همچنين امور مربوط به فناوري ارتباطات و اطلاعات اعمال گردد. اجراي اين طرح از ابتداي سال 1382 پيش‌بيني شد، كه در دو مرحله اساسي قابل اجراست مرحله اول 1383-1382 امكان دستيابي به پهناي باند لازم (حداقل 64 كيلوبايت در ثانيه) براي مراكز بهداشتي، و افزايش به پهناي باند 2 مگابايت در ثانيه ميان مراكز اصلي، قابليت دسترسي به داده‌هاي معتبر براي همه كاركنان بهداشتي با توجه به سطوح مسئوليتي، و ايجاد سيستم تهيه فهرست‌هاي بهداشتي در سطح ملي. مرحله دوم 1389- 1384 زيربناي دسترسي به پهناي باندي كه در سرعت‌هاي توصيه ‌شده در شبكه‌هاي محلي و نواحي گسترده ديگر، جوابگوي نيازها باشد، مكانيسم‌هاي دستيابي امن (مثل كارت‌هاي هوشمند) براي مردم نيز از اجزاي اين مرحله است. براساس طرح توسعه تكفاب، روند اطلاع‌رساني پزشكي به صورت ملي و با توجه به توانمندي‌هاي استان‌ها، امكان تحقق پيدا مي‌كند. اما طرح تكفاب نيز همانند طرح تكفاي خودمان در كش و قوس‌هاي بوروكراسي‌هاي كهنه شده ايراني درمانده است.

 طبق برنامه تدوين شده قرار بود كه مراحله اول آن تا پايان سال 83 و با تخصيص چهار ميليارد و هشتصد ميليون توماني بودجه از محل اعتبارات تكفا به پايان برسد. اما جالب اينجا بود كه به شيوه مرسوم تمام برنامه‌ريزي‌ها و پروژه‌هاي ملي ايراني در پايان مرحله اول نه بيمارستاني مجهز به سيستم اتوماسيون پذيرش بيماران شده بود و نه خبري بود از پرونده الكترونيكي براي بيماران، نه كد بهداشتي كامپيوتري، اين نيز در حالي بود كه هيچ كدام از بيمارستان‌ها هيچ نقطه اتصالي به يكديگر نداشتند.

به هر حال چند سالي از آن زمان مي‌گذرد، سرنوشت تكفا 1 و 2 نيز كه نيازي به توضيح ندارد، طرح‌هايي مانند شناسنامه سلامت، پرونده و كد بهداشت الكترونيكي نيز كه سرانجام خود را دارند. پرونده الكترونيكي بيمار كه بود‌جه‌اي برابر با 7/1 ميليارد دلار را طلبيده است از اصلي‌ترين مراحل اين پروژه است كه زير‌مجموعه‌هاي زيادي را شامل مي‌شود. بحث زير‌ساخت اطلاعاتي و شبكه‌اي بيمارستان‌ها و نيز اتصال آنها به يكديگر از طريق شبكه به قوت خود باقي است.

منابع :

۱- سايت www.developerCenter.ir

2- سايت www.itna.ir

* تصاوير از سايت google گرفته شده است .